اعمال اجرای سیاست های کلی نظام و شمول آن بر قوای سه گانه
نظریه اول:
سیاستهای کلی در چارچوب نظام تنظیم، وبر قوانین، مقررات و برنامه ها اعمال
می شود. قلمرو اعمال این سیاستها در قوای سه گانه و نیز در نهادهائی چون
صدا و سیما، نیروهای مسلح ونهاد های عمومی و مدنی است و بدین لحاظ شورای
نگهبان موظف است کلیه مصوبات مجلس شورای اسلامی را علاوه بر تطبیق با قانون
اساسی و موازین اسلامی موضوع اصل 94 قانون اساسی ، از حیث انطباق با سیاست
های کلی نظام جمهوری اسلامی ایران، بررسی کند و در خصوص مغــایرت یا عدم
مغـایرت مصوبات با آن سیاست ها اظهار نظر کند و بالطبع اصول 92، 94،
95،96 و 97 قانون اساسی در خصوص نظارت شورای نگهبان با عنایت به این
سیاستها اعمال میشود و از سوی دیگر، مطابق اصل 85 در شرایطی که مجلس تصویب
دائمی اساسنامه سازمانها، شرکتها، مؤسسات دولتی یا وابسته به دولت را با
رعایت اصل 72 به کمسیونهای مجلس واگذار کند یا اجازه تصویب آنها را به دولت
بدهد، رئیس مجلس شورای اسلامی موظف است مصوبات دولت را از حیص عدم مغایرت
با قوانین و مقررات عمومی کشور بررسی کند؛ اما بر اساس این نظریه ، رئیس
مجلس موظف خواهد بود انطباق مصوبات دولت را با سیاستهای کلی نظام نیز بررسی
کند، و در صورت عدم انطباق با سیاستهای کلی، مصوبات را جهت اصلاح به دولت
اعاده کند و همچنین مطابق اصل 70، در صورتیکه هر فرد حقیقی یا حقوقی مصوبات
و آئین نامه های دولتی را مخالف با قوانین و مقررات اسلامی یا خارج از
حدود اختیارات قوه مجریه تشخیص دهد می تواند ابطال اینگونه مقررات را از
دیوان عدالت اداری تقاضا کند و دیوان عدالت مطابق اصل 173 به همین منظور
تشکیل شده است.
اما با پذیرش این نظریه، دیوان عدالت اداری و سایر دستگاههائی که مرجع تطبیق مصوبات و آئین نامه ها با قوانین عادی هستند، باید انطباق مصوبات را با سیاستهای کلی نظام نیز بررسی کنند و در صورت تشخیص مغایرت، به ابطال آنها حکم بدهند و بدین ترتیب کلیه قوانین مصوب مجلس و تصویب نامه ها و آئین نامه های مصوب هیأت وزیران و قوه قضائیه و مصوبات کمسیون های موضوع اصل 85 و 138 قانون اساسی نهادهای عمومی و مدنی و شوراهای عالی نباید با سیاستهای کلی مغایرت داشته باشد و به منظور تحقق این امر باید یکی از مجامعی که وظایف مشابه تری دارند مسؤولیت نظارت بر این امر را برعهده گیرند.
این وبلاگ را ازآنرو فراهم آوردم تا آنچه تا کنون در حوزه حقوق و سیاست نگاشته ام بیم فراموش شدنش را دارم یا گمان دارم آن متاع ناچیزی که طی سالیان به نقد جوانی در بازار سیاست دانشگاه و مطبوعات بدست آورده ام دانشجویان این سرزمین کهن را به کار آید.